คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
ผื่น & ภูมิแพ้

เซ็บเดิร์มคืออะไร? ทำไมหน้ามันแต่คิ้วและข้างจมูกกลับลอกเป็นขุย

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที
ภาพประกอบ: เซ็บเดิร์มคืออะไร? ทำไมหน้ามันแต่คิ้วและข้างจมูกกลับลอกเป็นขุย
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

"หน้าก็มันนะหมอ แต่ทำไมข้างจมูกลอก คิ้วมีขุยขาว ๆ ตลอด" ถ้าเป็นแบบนี้ซ้ำ ๆ มีโอกาสเป็น เซ็บเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis) ครับ

เซ็บเดิร์มเป็นผื่นอักเสบที่ชอบขึ้นตรงที่มีต่อมไขมันเยอะ มีช่วงสงบสลับกำเริบ และ ไม่ได้เกิดจากล้างหน้าไม่สะอาด การล้างหน้าบ่อย ๆ หรือใช้โฟมคุมมันแรง ๆ จนหน้าตึง จึงมักไม่ช่วย บางทีกลับแย่ลงด้วย

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • เซ็บเดิร์มชอบขึ้นที่ หนังศีรษะ คิ้ว ข้างจมูก หลังหู และกลางอก
  • เกี่ยวกับ ยีสต์ประจำผิว และการตอบสนองของผิวแต่ละคน ไม่ใช่ความสกปรก
  • ยาที่ใช้ต้องเหมาะกับตำแหน่ง โดยเฉพาะหน้าและรอบตา

หน้าตาผื่นเซ็บเดิร์ม

ภาพจำลอง AI แสดงรอยแดงและขุยบางบริเวณหน้าผากและหว่างคิ้ว
ผื่นแดงและขุยบางที่หว่างคิ้วและขอบคิ้ว ลักษณะที่พบบ่อยในเซ็บเดิร์ม · ภาพประกอบสร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง
  • ผื่นสีชมพูหรือแดง บนผิวคล้ำอาจออกสีน้ำตาลหรือจางกว่าผิวรอบ ๆ
  • มี ขุยขาวหรือเหลือง ดูมัน ๆ
  • อาจคัน หรือแสบเล็กน้อย
  • ตำแหน่งที่พบบ่อย: หว่างคิ้ว คิ้ว ร่องข้างจมูก ไรผม หลังหู หนังศีรษะ และบางคนเป็นที่กลางหน้าอก

รังแค ก็คือเซ็บเดิร์มแบบเบา ๆ ที่หนังศีรษะนั่นเองครับ

ทำไมหน้ามันแล้วยังลอกได้

ความมันกับความแข็งแรงของเกราะผิวเป็นคนละเรื่องกันครับ ผิวมันจึงอักเสบและลอกได้

บนผิวทุกคนมี ยีสต์ชื่อ Malassezia อาศัยอยู่ตามปกติ มันชอบกินไขมัน บางคนผิวตอบสนองต่อยีสต์ตัวนี้มากกว่าคนอื่น จึงเกิดการอักเสบ ปัจจัยที่ทำให้กำเริบ เช่น ความเครียด อดนอน อากาศเปลี่ยน

เซ็บเดิร์มไม่ติดต่อ ไม่ได้รับเชื้อมาจากใคร และการขัดขุยหรือใช้ผลิตภัณฑ์คุมมันแรง ๆ มักเพิ่มการระคายเคืองครับ

ต่างจากผิวแห้ง ผื่นแพ้ และสะเก็ดเงินยังไง

เซ็บเดิร์ม
เซ็บเดิร์ม
ขุยมัน ๆ ขาว–เหลือง
ตำแหน่งคิ้ว ข้างจมูก ไรผม
เริ่มเมื่อไรเป็นเรื้อรัง
ผิวแห้ง
ผิวแห้ง
ขุยแห้ง ละเอียด
ตำแหน่งทั่วไป
เริ่มเมื่อไรหน้าหนาว
ผื่นแพ้สัมผัส
ผื่นแพ้สัมผัส
ขุยอาจไม่มีขุย
ตำแหน่งตรงที่ทาของ
เริ่มเมื่อไรหลังใช้ของใหม่
สะเก็ดเงิน
สะเก็ดเงิน
ขุยหนา สีขาวเงิน
ตำแหน่งศอก เข่า หนังศีรษะ
เริ่มเมื่อไรเป็นเรื้อรัง
ภาพเซ็บเดิร์มและผิวแห้งสร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

บางคนมีลักษณะก้ำกึ่งระหว่างเซ็บเดิร์มกับสะเก็ดเงิน หมอจึงต้องดูตำแหน่งอื่นประกอบด้วยครับ

ควรกลับมาตรวจ ถ้าผื่นเริ่มหลังเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ ขึ้นนอกตำแหน่งเดิม ขุยหนามาก หรือรักษาแล้วไม่ดีขึ้น เพราะผื่นลอกที่หน้าไม่ใช่เซ็บเดิร์มทุกครั้ง

ดูแลและรักษายังไง

ดูแลเอง

  • ล้างหน้าอ่อนโยน ล้างเครื่องสำอางออกให้หมด
  • ทามอยส์เจอไรเซอร์ สูตรไม่ระคายเคือง แม้หน้ามันก็ทาได้
  • ไม่ขัด ไม่แกะขุย
  • พักผ่อนให้พอ

ยาที่หมออาจใช้ ขึ้นกับตำแหน่งและความรุนแรง เช่น ยาทาต้านเชื้อรา ยาลดอักเสบ หรือยาทากลุ่มอื่น ที่หนังศีรษะอาจใช้แชมพูยาร่วม

อย่าซื้อสเตียรอยด์แรง ๆ มาทาหน้าต่อเนื่องเอง โดยเฉพาะรอบตา ใช้นานแล้วหน้าบาง แดง และเกิดผื่นแบบอื่นตามมาได้ครับ

รีบมาตรวจ ถ้าแดงบวมมาก มีน้ำเหลือง หนอง เจ็บ หรือผื่นลามเร็ว

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

เซ็บเดิร์มเป็นเชื้อราที่ติดต่อได้ไหม?ไม่ติดครับ ยีสต์ที่เกี่ยวข้องมีอยู่บนผิวทุกคนอยู่แล้ว ไม่ต้องแยกของใช้
หน้ามันอยู่แล้ว ต้องงดมอยส์เจอไรเซอร์ไหม?ไม่ต้องครับ เลือกสูตรบางเบาที่ไม่ระคายเคือง จะช่วยให้ผิวแข็งแรงขึ้น
ต้องทายาทุกวันไปตลอดชีวิตไหม?ไม่ใช่ทุกคนครับ ช่วงเห่อใช้ยาคุม พอสงบแล้วหมออาจให้ใช้ห่างขึ้น เช่น สัปดาห์ละ 1–2 ครั้ง เพื่อป้องกันกำเริบ
หมอซันฝากไว้ถ้าหน้าลอกเป็นขุยวนกลับมาเรื่อย ๆ หรือลองครีมหลายตัวแล้วยังไม่ดีขึ้น แนะนำให้มาพบหมอผิวหนังครับ เซ็บเดิร์มคุมได้ดีถ้าใช้ยาให้ถูกตำแหน่ง และหมอจะช่วยแยกโรคอื่นที่หน้าตาคล้ายกันให้ด้วย
#เซ็บเดิร์มคืออะไร

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ