"หน้าก็มันนะหมอ แต่ทำไมข้างจมูกลอก คิ้วมีขุยขาว ๆ ตลอด" ถ้าเป็นแบบนี้ซ้ำ ๆ มีโอกาสเป็น เซ็บเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis) ครับ
เซ็บเดิร์มเป็นผื่นอักเสบที่ชอบขึ้นตรงที่มีต่อมไขมันเยอะ มีช่วงสงบสลับกำเริบ และ ไม่ได้เกิดจากล้างหน้าไม่สะอาด การล้างหน้าบ่อย ๆ หรือใช้โฟมคุมมันแรง ๆ จนหน้าตึง จึงมักไม่ช่วย บางทีกลับแย่ลงด้วย
- เซ็บเดิร์มชอบขึ้นที่ หนังศีรษะ คิ้ว ข้างจมูก หลังหู และกลางอก
- เกี่ยวกับ ยีสต์ประจำผิว และการตอบสนองของผิวแต่ละคน ไม่ใช่ความสกปรก
- ยาที่ใช้ต้องเหมาะกับตำแหน่ง โดยเฉพาะหน้าและรอบตา
หน้าตาผื่นเซ็บเดิร์ม

- ผื่นสีชมพูหรือแดง บนผิวคล้ำอาจออกสีน้ำตาลหรือจางกว่าผิวรอบ ๆ
- มี ขุยขาวหรือเหลือง ดูมัน ๆ
- อาจคัน หรือแสบเล็กน้อย
- ตำแหน่งที่พบบ่อย: หว่างคิ้ว คิ้ว ร่องข้างจมูก ไรผม หลังหู หนังศีรษะ และบางคนเป็นที่กลางหน้าอก
รังแค ก็คือเซ็บเดิร์มแบบเบา ๆ ที่หนังศีรษะนั่นเองครับ
ทำไมหน้ามันแล้วยังลอกได้
ความมันกับความแข็งแรงของเกราะผิวเป็นคนละเรื่องกันครับ ผิวมันจึงอักเสบและลอกได้
บนผิวทุกคนมี ยีสต์ชื่อ Malassezia อาศัยอยู่ตามปกติ มันชอบกินไขมัน บางคนผิวตอบสนองต่อยีสต์ตัวนี้มากกว่าคนอื่น จึงเกิดการอักเสบ ปัจจัยที่ทำให้กำเริบ เช่น ความเครียด อดนอน อากาศเปลี่ยน
เซ็บเดิร์มไม่ติดต่อ ไม่ได้รับเชื้อมาจากใคร และการขัดขุยหรือใช้ผลิตภัณฑ์คุมมันแรง ๆ มักเพิ่มการระคายเคืองครับ
ต่างจากผิวแห้ง ผื่นแพ้ และสะเก็ดเงินยังไง
บางคนมีลักษณะก้ำกึ่งระหว่างเซ็บเดิร์มกับสะเก็ดเงิน หมอจึงต้องดูตำแหน่งอื่นประกอบด้วยครับ
ควรกลับมาตรวจ ถ้าผื่นเริ่มหลังเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ ขึ้นนอกตำแหน่งเดิม ขุยหนามาก หรือรักษาแล้วไม่ดีขึ้น เพราะผื่นลอกที่หน้าไม่ใช่เซ็บเดิร์มทุกครั้ง
ดูแลและรักษายังไง
ดูแลเอง
- ล้างหน้าอ่อนโยน ล้างเครื่องสำอางออกให้หมด
- ทามอยส์เจอไรเซอร์ สูตรไม่ระคายเคือง แม้หน้ามันก็ทาได้
- ไม่ขัด ไม่แกะขุย
- พักผ่อนให้พอ
ยาที่หมออาจใช้ ขึ้นกับตำแหน่งและความรุนแรง เช่น ยาทาต้านเชื้อรา ยาลดอักเสบ หรือยาทากลุ่มอื่น ที่หนังศีรษะอาจใช้แชมพูยาร่วม
อย่าซื้อสเตียรอยด์แรง ๆ มาทาหน้าต่อเนื่องเอง โดยเฉพาะรอบตา ใช้นานแล้วหน้าบาง แดง และเกิดผื่นแบบอื่นตามมาได้ครับ
รีบมาตรวจ ถ้าแดงบวมมาก มีน้ำเหลือง หนอง เจ็บ หรือผื่นลามเร็ว
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

