คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
สิว & รูขุมขน

สิวอุดตัน vs สิวอักเสบ ต่างกันยังไง? หมอผิวหนังอธิบายให้เข้าใจใน 5 นาที

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 5 นาที
ภาพประกอบ: สิวอุดตัน vs สิวอักเสบ ต่างกันยังไง? หมอผิวหนังอธิบายให้เข้าใจใน 5 นาที
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

คนไข้หลายคนเดินเข้ามาพร้อมประโยคเดียวกันครับ "ล้างหน้าวันละ 3 รอบแล้ว ทำไมสิวยังขึ้น"

คำตอบคือ สิวไม่ได้เกิดจากหน้าสกปรก ครับ และสิวแต่ละแบบก็มีกลไกไม่เหมือนกัน ถ้าเข้าใจว่าสิวบนหน้าเราเป็นแบบไหน จะเลือกดูแลได้ตรงจุดขึ้นมาก และรู้ว่าเมื่อไรควรมาให้หมอช่วย

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • สิวเกิดจาก 4 อย่างรวมกัน: ไขมันมาก รูขุมขนอุดตัน เชื้อแบคทีเรียประจำผิว และการอักเสบ
  • สิวอุดตันกับสิวอักเสบมักเป็นพร้อมกัน จึงมักต้องใช้ยามากกว่าหนึ่งตัว
  • ถ้ามีสิวก้อนลึก หรือเริ่มมีหลุม อย่ารอครับ ยิ่งคุมเร็ว ยิ่งลดโอกาสเกิดแผลเป็น

สิวเกิดขึ้นได้ยังไง

ลองนึกภาพรูขุมขนเป็นท่อเล็ก ๆ ที่มีต่อมไขมันอยู่ข้างใน ปกติไขมันจะไหลออกมาเคลือบผิว แต่ถ้าเซลล์ผิวที่ปากท่อหลุดลอกไม่ทันและจับตัวกับไขมัน ท่อก็จะตัน กลายเป็น สิวอุดตัน

เมื่อไขมันค้างอยู่ในท่อนาน ๆ เชื้อแบคทีเรียที่อาศัยอยู่บนผิวตามปกติจะเพิ่มจำนวน ร่างกายเลยส่งเซลล์ภูมิคุ้มกันมาจัดการ ผลคือบวม แดง เจ็บ หรือเป็นหนอง ซึ่งก็คือ สิวอักเสบ

ปัจจัยที่ทำให้บางคนเป็นสิวง่ายกว่าคนอื่น เช่น

  • ฮอร์โมน โดยเฉพาะช่วงวัยรุ่นหรือช่วงก่อนมีประจำเดือน
  • พันธุกรรม ถ้าพ่อแม่เป็นสิวมาก ลูกก็มีแนวโน้มเป็นได้
  • เครื่องสำอางหรือครีมที่อุดตันผิว
  • การเสียดสีซ้ำ ๆ เช่น หน้ากากอนามัย สายหมวกกันน็อก

การล้างหน้าบ่อยหรือขัดแรง ๆ ไม่ได้แก้กลไกพวกนี้ครับ บางคนยิ่งขัดยิ่งระคายเคือง สิวยิ่งเห่อ เพราะฉะนั้นไม่ต้องโทษตัวเองว่าดูแลความสะอาดไม่ดีนะครับ

สิวแต่ละแบบหน้าตาเป็นยังไง

สิวอุดตันหัวปิด
สิวอุดตันหัวปิดลักษณะที่เห็นตุ่มเล็กสีขาวหรือสีเดียวกับผิว คลำแล้วสาก ๆหมอขอเตือนอย่าบีบ เพราะหัวปิด บีบแล้วมักอักเสบ
สิวอุดตันหัวเปิด (สิวหัวดำ)
สิวอุดตันหัวเปิด (สิวหัวดำ)ลักษณะที่เห็นจุดดำที่ปากรูขุมขน พบบ่อยที่จมูกหมอขอเตือนสีดำไม่ใช่ขี้ไคล ขัดยังไงก็ไม่ออก
สิวอักเสบ
สิวอักเสบลักษณะที่เห็นตุ่มแดง ตุ่มหนอง กดเจ็บหมอขอเตือนทิ้งรอยแดง รอยดำได้
สิวก้อนลึก / สิวหัวช้าง
สิวก้อนลึก / สิวหัวช้างลักษณะที่เห็นก้อนใหญ่ใต้ผิว เจ็บ อยู่นานหมอขอเตือนทิ้งหลุมได้ง่าย ควรมาพบหมอ
ภาพประกอบสร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

อีกเรื่องที่เจอบ่อยครับ ตุ่มคันขนาดเท่า ๆ กันที่หน้าอกหรือหลัง บางครั้งไม่ใช่สิว แต่เป็น รูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา ซึ่งรักษาคนละแบบกับสิว ถ้าทายาสิวแล้วไม่ดีขึ้นเลย ลองมาให้หมอดูครับ

ดูแลผิวยังไงไม่ให้สิวแย่ลง

หมอแนะนำหลักง่าย ๆ ที่ใช้กับคนไข้แทบทุกคนครับ

  • ล้างหน้าเช้า–เย็นพอ ใช้คลีนเซอร์อ่อนโยน ไม่ต้องสครับ
  • ทามอยส์เจอไรเซอร์ แม้ผิวมันก็ต้องทา โดยเฉพาะตอนใช้ยาสิวที่ทำให้ผิวแห้ง
  • ทากันแดดทุกวัน ช่วยลดรอยดำหลังสิวยุบ
  • ไม่บีบ ไม่แกะ ยิ่งแกะ ยิ่งเสี่ยงอักเสบลึกและเป็นหลุม
  • อย่าเริ่มของใหม่หลายตัวพร้อมกัน โดยเฉพาะกรดผลัดเซลล์ ถ้าแพ้จะไม่รู้ว่าตัวไหน

คำว่า "non-comedogenic" บนฉลากช่วยในการเลือกได้ แต่ไม่ได้การันตีว่าทุกคนใช้แล้วจะไม่เป็นสิวนะครับ

ส่วนยาปฏิชีวนะชนิดกิน ไม่ควรซื้อกินเอง เพราะต้องเลือกให้เหมาะ กินให้ถูกระยะ และมีเรื่องเชื้อดื้อยาที่ต้องระวัง

เมื่อไรควรมาพบหมอผิวหนัง

  • มีสิวก้อนลึก เจ็บ หรือเป็นซ้ำที่เดิม
  • เริ่มเห็นหลุมสิวหรือแผลเป็น
  • ดูแลเองถูกวิธีมา 2–3 เดือนแล้วยังไม่ดีขึ้น
  • สิวกระทบความมั่นใจ การเรียน หรือการทำงาน

ถ้า ตั้งครรภ์ วางแผนมีบุตร หรือให้นมลูก บอกหมอก่อนทุกครั้งนะครับ เพราะยาสิวบางกลุ่มห้ามใช้ในช่วงนี้

ที่คลินิก หมอจะดูชนิดสิว ความรุนแรง สภาพผิวเดิม และยาที่ใช้อยู่ แล้ววางแผนให้เป็นรายคน ไม่จำเป็นว่าทุกคนต้องกินยาหรือทำหัตถการเหมือนกันครับ

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

สิวหัวดำต้องขัดแรง ๆ ไหม?ไม่ต้องครับ ขัดแรงทำให้ผิวระคายเคือง สิวหัวดำดีขึ้นได้ด้วยยาที่ช่วยเรื่องการอุดตัน หมอเลือกให้ตามสภาพผิวได้
ไม่มีสิวหนอง แปลว่าสิวไม่รุนแรงใช่ไหม?ไม่เสมอไปครับ สิวก้อนลึกบางชนิดไม่มีหัวหนองแต่ทิ้งหลุมได้ หมอดูจากจำนวนสิว ก้อนใต้ผิว แผลเป็น และผลกระทบต่อชีวิตประจำวันร่วมกัน
สิวที่หลังรักษาเหมือนสิวที่หน้าไหม?หลักการคล้ายกันครับ แต่ต้องแยกให้ได้ก่อนว่าเป็นสิวจริงหรือรูขุมขนอักเสบ และหลังผิวหนากว่า บางครั้งต้องปรับยาให้เหมาะกับตำแหน่ง
หมอซันฝากไว้ถ้าดูแลตามนี้มา 2–3 เดือนแล้วสิวยังขึ้นไม่หยุด หรือเริ่มเห็นรอยหลุม ไม่ต้องรอให้เป็นหนักครับ แนะนำให้มาพบหมอผิวหนังเพื่อดูว่าเป็นสิวชนิดไหน แล้ววางแผนรักษาให้ตรงจุดตั้งแต่เนิ่น ๆ
#สิวอุดตันกับสิวอักเสบ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ