แม่ครัว พยาบาล ช่างทำผม คนล้างจาน คุณแม่ที่ดูแลลูกเล็ก หรือใครก็ตามที่ต้องล้างมือบ่อย ๆ มักมาหาหมอด้วยอาการเดียวกันครับ มือแห้ง ตึง แสบ ลอก แล้วแตกเป็นร่องจนเจ็บ หยิบจับอะไรก็ลำบาก
ผื่นที่มือรักษาให้ดีขึ้นได้ครับ แต่ต้องทำ 2 อย่างไปพร้อมกัน คือ ลดสิ่งที่ทำร้ายผิว และ ซ่อมเกราะผิว ให้กลับมาแข็งแรง
- น้ำและน้ำยาทำความสะอาดที่สัมผัสซ้ำ ๆ ทำให้เกราะผิวที่มืออ่อนแอ
- ยังต้องล้างมือ แต่ปรับวิธีล้างและทาครีมให้ถูก
- ผื่นมือเรื้อรังไม่ได้เกิดจากแพ้เสมอไป บางคนเป็นเชื้อราหรือสะเก็ดเงิน
ทำไมงานเปียกทำให้มืออักเสบ
มือที่เปียก–แห้ง–เปียก–แห้ง สลับกันทั้งวัน บวกกับสบู่ น้ำยา และการถู ค่อย ๆ ชะไขมันธรรมชาติของผิวออกไป ผิวเลยเสียน้ำง่าย แห้ง และอักเสบ บางคนมีผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอยู่เดิม หรือแพ้สารที่ใช้ในงานร่วมด้วย ทำให้เป็นง่ายและหายยากกว่าคนอื่น
เบาะแสที่ช่วยหมอได้มากคือ "ช่วงหยุดงาน มือดีขึ้นไหม?" และผื่นอยู่ตรงไหนของมือ ถ้าดีขึ้นตอนหยุดยาว ๆ แล้วกลับมาเป็นตอนทำงาน ก็ชวนคิดถึงสิ่งที่สัมผัสในงานครับ
ล้างมือยังไงไม่ให้มือพัง
- ใช้ น้ำอุณหภูมิปกติ ไม่ใช้น้ำร้อน
- ใช้สบู่ อ่อนโยน ไม่ต้องถูนาน ไม่ต้องขัด
- ซับให้แห้ง รวมถึงง่ามนิ้ว
- ทาครีมทันทีหลังล้างมือทุกครั้ง และระหว่างวันเมื่อรู้สึกตึง
- ก่อนนอน ทาครีมเนื้อเข้มข้นหนา ๆ แล้วใส่ถุงมือผ้าฝ้ายนอน ช่วยได้มากครับ
อย่าหยุดล้างมือที่จำเป็น เพื่อรักษาผื่นนะครับ โดยเฉพาะงานอาหารและงานดูแลผู้ป่วย แค่ปรับให้ผิวทนได้มากขึ้น
เลือกและใช้ถุงมือให้ถูก
- ใช้ ถุงมือยางหรือถุงมือไนไตรล์ เวลาล้างจาน ซักผ้า หรือจับน้ำยา
- ถ้าต้องใส่นาน ใส่ ถุงมือผ้าฝ้ายด้านใน ช่วยซับเหงื่อ
- ถอดพักเป็นระยะ และเปลี่ยนเมื่อด้านในชื้น เพราะเหงื่อและความอับก็ทำให้ระคายเคืองได้
- ถุงมือไม่ได้กันสารเคมีได้ทุกชนิด และบางคนแพ้ส่วนประกอบของถุงมือเอง ถ้าผื่นแย่ลงตอนใส่ถุงมือ บอกหมอครับ
เมื่อไรต้องตรวจแยกโรคอื่น
ผื่นที่มือไม่ใช่ทุกรายจะเป็นผื่นสัมผัสครับ ควรมาตรวจถ้า
- เป็นเรื้อรังหลายเดือน
- แตกเป็นร่องลึก เจ็บจนทำงานไม่ได้
- เป็น ข้างเดียว ชัด ๆ (ชวนนึกถึงเชื้อรา)
- มีผื่นขุยหนาที่อื่นด้วย หรือเล็บเปลี่ยนแปลง (ชวนนึกถึงสะเก็ดเงิน)
ที่คลินิก หมออาจ ขูดผิวส่องกล้องหาเชื้อรา ถ้าสงสัย ส่วนยาลดอักเสบต้องเลือกความแรงให้เหมาะกับผิวมือ ซึ่งหนากว่าหน้า อย่าใช้ยาของคนอื่นหรือยาทาหน้ามาทามือ ครับ
รีบมาตรวจ ถ้ามือปวด บวมร้อน มีหนอง แดงลาม หรือมีไข้
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

