คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
สิว & รูขุมขน

สิว หรือ สิวเชื้อรา? ตุ่มคันที่อกและหลัง ดูยังไงไม่สับสน

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814แพทย์เฉพาะทางผิวหนัง (ตจวิทยา) · อัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที
ภาพประกอบ: สิว หรือ สิวเชื้อรา? ตุ่มคันที่อกและหลัง ดูยังไงไม่สับสน
ภาพประกอบเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

ตุ่มเล็ก ๆ เต็มหน้าอกและหลัง คันยิบ ๆ ทายาสิวมาเป็นเดือนก็ไม่ดีขึ้น หลายคนได้ยินคำว่า "สิวเชื้อรา" แล้วก็ไปซื้อยาเชื้อรามาทาเลย

หมออยากให้รู้ก่อนครับว่า "สิวเชื้อรา" เป็นคำเรียกกันทั่วไป ทางการแพทย์คือ รูขุมขนอักเสบจากยีสต์ (Malassezia folliculitis) ซึ่ง ไม่ใช่สิว และ ไม่ใช่ทุกตุ่มคันจะเป็นอันนี้ สิว รูขุมขนอักเสบจากยีสต์ และจากแบคทีเรีย หน้าตาคล้ายกันได้ และบางคนก็เป็นพร้อมกันหลายอย่าง

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • สิว มักมีหลายแบบปนกัน: หัวดำ หัวขาว ตุ่มแดง ตุ่มหนอง หลายขนาด
  • สิวเชื้อรา มักเป็นตุ่มเล็ก ขนาดเท่า ๆ กัน คันมาก ไม่มีหัวดำหัวขาว
  • แยกให้ถูกก่อน จะได้ไม่ใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาเชื้อราโดยไม่จำเป็น

สังเกตความต่าง

สิว
สิว
หน้าตาหลายแบบปนกัน หลายขนาด
สิวอุดตัน (หัวดำ หัวขาว)มี
คันไม่ค่อยคัน
ตำแหน่งหน้า อก หลัง
เป็นมากตอนช่วงฮอร์โมนเปลี่ยน
ทายาสิวแล้วค่อย ๆ ดีขึ้น
สิวเชื้อรา
สิวเชื้อรา
หน้าตาตุ่มเล็ก ขนาดเท่า ๆ กัน
สิวอุดตัน (หัวดำ หัวขาว)มักไม่มี
คันคันชัด
ตำแหน่งอก หลัง ต้นแขน ไรผม
เป็นมากตอนร้อนชื้น เหงื่อเยอะ หลังกินยาฆ่าเชื้อ
ทายาสิวแล้วมักไม่ดีขึ้น
ภาพประกอบ ภาพขวาสร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพผู้ป่วยจริง

ตารางนี้ช่วยตั้งข้อสงสัยได้ครับ แต่ ใช้วินิจฉัยเองจากรูปในเน็ตหรือจากอาการคันอย่างเดียวไม่ได้

"สิวเชื้อรา" เกิดจากอะไร

ยีสต์ Malassezia เป็นเชื้อที่อยู่บนผิวทุกคนตามปกติ ชอบที่ที่มีไขมัน เมื่อสภาพแวดล้อมเหมาะ เช่น

  • อากาศร้อนชื้น เหงื่อออกมาก
  • ใส่เสื้อรัด อับชื้นนาน
  • เพิ่งกินยาปฏิชีวนะ (ซึ่งไปลดแบคทีเรียที่คอยคุมยีสต์)
  • ใช้ยาสเตียรอยด์

ยีสต์จะเพิ่มจำนวนในรูขุมขนจนอักเสบครับ แต่การมีปัจจัยเหล่านี้ก็ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นโรคนี้ และการเจอยีสต์บนผิวก็ต้องแปลผลให้ถูก เพราะทุกคนมีอยู่แล้ว

ทำไมทายาสิวแล้วไม่ดีขึ้น

ถ้าต้นเหตุไม่ใช่สิว ยาสิวก็ไม่ตรงจุดครับ บางรายยิ่งกินยาปฏิชีวนะรักษาสิว ยีสต์ยิ่งเพิ่ม

กลับกัน ถ้าเห็นตุ่มคันแล้วรีบซื้อยาเชื้อรามาใช้เลย ก็อาจทำให้พลาดโรคอื่นที่หน้าตาคล้ายกัน

ที่คลินิก หมอจะดูผิวทั้งหมด และถ้าสงสัย จะ ขูดตุ่มส่องกล้องหายีสต์ แยกจากแบคทีเรียและโรคอักเสบอื่น การรักษาอาจเป็นยาทา แชมพูยาฟอกตัว หรือยากิน แล้วแต่ความรุนแรง ไม่ควรเริ่มยากินเชื้อราหรือยาปฏิชีวนะเอง ครับ

เตรียมข้อมูลก่อนมาตรวจ

  • ผื่นเริ่มเมื่อไร คันหรือเจ็บ
  • ขึ้นหลังออกกำลังกาย โกนขน หรือใช้ผลิตภัณฑ์ใหม่ไหม
  • ยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะ ยาปฏิชีวนะ ยาสเตียรอยด์
  • ถ่ายรูปตอนผื่นเห่อไว้ได้ ไม่ต้องบีบตุ่มให้เห็นชัด

ระหว่างรอ: ลดความอับและการเสียดสี ใส่เสื้อระบายอากาศ อย่าแกะตุ่ม

รีบมาตรวจ ถ้ามีก้อนเจ็บลึก แดงลาม มีไข้ หรือมีผมร่วงเป็นแผลเป็นร่วมด้วย

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

ตุ่มคันทุกเม็ดเป็นสิวเชื้อราใช่ไหม?ไม่ใช่ครับ ผื่นหลายชนิดก็คันได้ ต้องดูองค์ประกอบอื่นและตรวจเมื่อจำเป็น
มีสิวอุดตันด้วย ยังเป็นสิวเชื้อราได้ไหม?ได้ครับ บางคนเป็นทั้งสองอย่างพร้อมกัน หมอจะแยกรักษาทีละส่วน
ใช้แชมพูเชื้อราฟอกตัวแทนยาได้ไหม?แชมพูยาบางตัวใช้ฟอกตัวได้จริงครับ แต่ต้องเลือกตัว ตำแหน่ง และวิธีใช้ให้เหมาะกับโรคที่เป็น ควรให้หมอแนะนำก่อน
หมอซันฝากไว้ถ้าทายาสิวมาเกินเดือนแล้วตุ่มที่อกและหลังยังคันไม่หาย หรือยิ่งกินยาฆ่าเชื้อยิ่งเป็นมากขึ้น แนะนำให้มาพบหมอผิวหนังครับ ขูดตรวจเชื้อแค่ไม่กี่นาทีก็แยกได้ จะได้รักษาให้ตรงโรคตั้งแต่ครั้งแรก
#สิวเชื้อรา

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ