"แผลหายแล้ว แต่ทำไมรอยมันนูนขึ้นเรื่อย ๆ แถมคันอีก" ถ้าเป็นแบบนี้ อาจเป็นคีลอยด์ครับ
คีลอยด์ไม่อันตราย แต่ทำให้คัน เจ็บ และเสียความมั่นใจ ยิ่งรักษาเร็ว แผลยิ่งยุบง่าย และถ้ารู้ว่าตัวเองเสี่ยง ก็ป้องกันได้ตั้งแต่ตอนแผลยังใหม่
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- คีลอยด์เกิดจากร่างกายสร้างคอลลาเจนมากเกินไประหว่างแผลหาย ทำให้แผลเป็นนูนโตเกินขอบแผลเดิม
- พบบ่อยที่หน้าอก ไหล่ ต้นแขน ติ่งหู และในคนที่มีประวัติครอบครัว
- รักษาได้ด้วยการฉีดยาเข้าแผลเป็น ทำร่วมกับเลเซอร์ Fractional CO2 และแผ่นซิลิโคนได้ ยิ่งเริ่มเร็วยิ่งดี
คีลอยด์คืออะไร ต่างจากแผลเป็นนูนธรรมดายังไง
หลังเกิดแผล ร่างกายจะสร้างคอลลาเจนมาซ่อมแซม ถ้าสร้างมากเกินพอดี แผลจะนูนขึ้นมา แบ่งได้ 2 แบบครับ
ซ้าย: แผลเป็นนูนธรรมดา อยู่ในขอบแผลเดิม (เส้นประ) · ขวา: คีลอยด์ โตเกินขอบแผลเดิม · ภาพประกอบ
แผลเป็นนูนธรรมดา
ขอบเขตนูนอยู่ในขอบแผลเดิม
ระยะเวลามักค่อย ๆ ยุบลงเองได้ใน 1–2 ปี
เป็นซ้ำไม่ค่อยกลับมา
คีลอยด์
ขอบเขตโตเกินขอบแผลเดิม ลามออกด้านข้าง
ระยะเวลาไม่ค่อยยุบเอง อาจโตต่อเนื่อง
เป็นซ้ำกลับมาได้ ถ้าตัดออกอย่างเดียว
คีลอยด์มักคัน เจ็บเวลาโดนเสื้อ และบางคนมีอาการแปลบ ๆ เพราะเนื้อเยื่อแผลเป็นยังอักเสบอยู่ คีลอยด์ไม่กลายเป็นมะเร็ง แต่ถ้าก้อนโตเร็วผิดปกติ มีแผลแตก หรือเลือดออก ควรให้หมอตรวจ
ทำไมบางคนเป็นคีลอยด์ง่ายกว่าคนอื่น
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย
พันธุกรรมทำไมบางครอบครัวมียีนที่ทำให้เซลล์สร้างคอลลาเจนไม่ยอมหยุดทำงานหลังแผลหายสังเกตพ่อแม่หรือพี่น้องเคยเป็นคีลอยด์ หรือตัวเองเคยเป็นมาก่อน
อายุน้อยทำไมช่วงวัยรุ่นถึงวัยทำงาน ผิวซ่อมแซมตัวเองแรงและเร็ว จึงสร้างคอลลาเจนเกินได้ง่ายข้อควรรู้เด็กเล็กและผู้สูงอายุพบน้อยกว่า
ตำแหน่งที่ผิวตึงหรือขยับบ่อยทำไมแรงดึงรั้งผิวตลอดเวลากระตุ้นให้แผลสร้างคอลลาเจนเพิ่มตัวอย่างกลางหน้าอก ไหล่ ต้นแขน หลังส่วนบน กราม
ติ่งหูหลังเจาะทำไมเป็นตำแหน่งที่เกิดคีลอยด์บ่อยแม้แผลเล็กข้อควรรู้ถ้าเคยเป็นคีลอยด์ที่ติ่งหู ไม่ควรเจาะซ้ำที่เดิม
แผลอักเสบนานหรือหายช้าทำไมการอักเสบนานกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนต่อเนื่องตัวอย่างสิวอักเสบที่หน้าอกและหลัง แผลไฟไหม้ แผลติดเชื้อ
ป้องกันคีลอยด์ตั้งแต่แผลยังใหม่
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย
ดูแลแผลให้สะอาด ไม่ติดเชื้อทำไมการติดเชื้อทำให้อักเสบนาน แผลยิ่งเสี่ยงนูนวิธีทำความสะอาดตามที่แพทย์แนะนำ สังเกตอาการบวมแดงหรือมีหนอง
ลดแรงดึงและการเสียดสีทำไมแรงดึงคือตัวกระตุ้นสำคัญวิธีเลี่ยงการยืดเหยียดบริเวณแผลหนัก ๆ ช่วงแรก ใส่เสื้อที่ไม่ถูแผล บางแผลหมอแนะนำให้ติดเทปลดแรงตึง
แผ่นหรือเจลซิลิโคนทำไมช่วยรักษาความชุ่มชื้นของแผลและลดการสร้างคอลลาเจนเกินวิธีเริ่มเมื่อแผลปิดสนิท ใช้วันละหลายชั่วโมงต่อเนื่อง 2–3 เดือนขึ้นไป
กันแดดทำไมแผลใหม่โดนแดดง่ายต่อการเกิดรอยดำและอักเสบวิธีปิดแผลหรือทากันแดดเมื่อแผลปิดแล้ว
คนที่เคยเป็นคีลอยด์ทำไมมีโอกาสเป็นซ้ำสูงวิธีเลี่ยงการเจาะหู สัก หรือหัตถการเสริมความงามที่ไม่จำเป็น ถ้าต้องผ่าตัด แจ้งหมอเพื่อวางแผนป้องกันตั้งแต่แรก
ถ้ารู้ว่าตัวเองเสี่ยง และกำลังจะผ่าตัด บอกหมอผ่าตัดก่อน หรือมาปรึกษาหมอผิวหนังเพื่อวางแผนป้องกันหลังผ่าตัดได้ครับ
รักษาคีลอยด์มีวิธีไหนบ้าง
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย
ฉีดยาเข้าแผลเป็นช่วยอะไรลดการอักเสบ ทำให้แผลแบนลง ลดคันและเจ็บข้อควรรู้มักต้องฉีดหลายครั้ง ห่างกันประมาณ 4–6 สัปดาห์ ตามที่หมอประเมิน
เลเซอร์ Fractional CO2ช่วยอะไรปรับผิวแผลเป็นให้เรียบขึ้นข้อควรรู้ทำร่วมกับการฉีดยาได้ ช่วยให้ยากระจายในแผลได้ดีขึ้น
แผ่นซิลิโคน / เจลซิลิโคนช่วยอะไรลดความนูนและแดง ป้องกันคีลอยด์กลับมาข้อควรรู้ต้องใช้ต่อเนื่องทุกวันเป็นเดือน
ผ่าตัดออกช่วยอะไรใช้กับก้อนใหญ่บางกรณีข้อควรรู้ตัดออกอย่างเดียวมักกลับมาใหม่ ต้องทำร่วมกับวิธีอื่นเสมอ
ส่วนใหญ่หมอใช้หลายวิธีร่วมกัน ตามขนาด ตำแหน่ง และอายุของแผลเป็นครับ
เคสจริงในคลินิก (ได้รับอนุญาตแล้ว) · ผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล · แตะเพื่อขยาย
ดูแลตัวเองหลังฉีดคีลอยด์
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย
ช่วง 1–2 วันแรกอาจมีเจ็บ บวมเล็กน้อย หรือจุดช้ำตรงที่ฉีดดูแลประคบเย็นได้ ไม่แกะ เกา หรือกดบริเวณที่ฉีด
ช่วงสัปดาห์ถัดมาที่มักเห็นแผลนิ่มลง คันลดลง ก่อนจะค่อย ๆ แบนลงดูแลทาครีมบำรุงหรือใช้ซิลิโคนตามที่หมอแนะนำ เลี่ยงแดดและการเสียดสี
ผลข้างเคียงที่ควรบอกหมอตัวอย่างผิวรอบแผลบางลง เป็นรอยบุ๋ม สีจางลง หรือมีเส้นเลือดฝอยข้อควรรู้หมอจะปรับขนาดยาและระยะห่างในครั้งต่อไป
มาฉีดต่อตามนัดทำไมคีลอยด์ต้องรักษาต่อเนื่องหลายครั้ง ถ้าหยุดกลางทางอาจกลับมานูนอีก
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
คีลอยด์หายขาดไหม?คีลอยด์ยุบลงจนเรียบใกล้ผิวปกติได้ในหลายคน แต่มีโอกาสกลับมาได้ จึงต้องรักษาต่อเนื่องและติดตามอาการครับ
ฉีดคีลอยด์เจ็บไหม?เจ็บพอสมควร เพราะแผลเป็นแข็ง หมอจะฉีดช้า ๆ และใช้เข็มเล็ก หลายคนบอกว่าทนได้ และอาการคันหรือเจ็บของคีลอยด์ดีขึ้นหลังฉีด
คีลอยด์จากสิวที่หน้าอกรักษาได้ไหม?ได้ครับ และควรคุมสิวที่หน้าอกหรือหลังไปพร้อมกัน เพื่อไม่ให้เกิดคีลอยด์จุดใหม่
หมอซันฝากไว้ถ้าเห็นแผลเริ่มนูน แดง และคันหลังแผลปิด อย่ารอให้ก้อนโตครับ คีลอยด์ที่เริ่มเป็นใหม่ ๆ ตอบสนองต่อการรักษาดีกว่ารอยที่เป็นมานาน
#คีลอยด์
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล