สิวอักเสบเม็ดแดง ๆ ขึ้นกลางหน้า หลายคนอดใจไม่ไหว อยากบีบให้มันยุบเร็ว ๆ ครับ
แต่สิ่งที่หมอเจอบ่อยในห้องตรวจคือ สิวที่ถูกบีบมักอักเสบลึกกว่าเดิม หายช้ากว่าเดิม และทิ้งรอยดำหรือหลุมไว้นานกว่าตัวสิวเองเสียอีก
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- สิวอักเสบมีการอักเสบอยู่ลึกในรูขุมขน การบีบอาจดันหนองและการอักเสบให้กระจายลงลึกกว่าเดิม
- ผลที่ตามมาบ่อยคือ สิวยุบช้าลง เกิดรอยแดง รอยดำ และหลุมสิว
- สิวอักเสบเม็ดใหญ่ เจ็บ หรือขึ้นซ้ำที่เดิม ควรให้หมอผิวหนังดู แทนการกดเอง
ทำไมสิวอักเสบถึงไม่ควรกดเอง
สิวอักเสบเกิดจากรูขุมขนที่อุดตันแล้วมีการอักเสบตามมา ร่างกายส่งเซลล์ภูมิคุ้มกันมาจัดการ จึงเห็นเป็นตุ่มแดง บวม เจ็บ หรือมีหนอง
ปัญหาคือ การอักเสบไม่ได้อยู่แค่ที่ผิวด้านบน เวลาบีบด้วยนิ้วหรือที่กดสิว แรงกดอาจทำให้ผนังรูขุมขนด้านล่างแตก หนองและสารอักเสบจึงกระจายลงไปในชั้นผิวที่ลึกกว่าเดิม
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย
ผลคือ สิวที่ตั้งใจจะให้ยุบเร็ว กลับบวมขึ้น เจ็บขึ้น และใช้เวลาหายนานกว่าเดิมครับ
กดสิวอักเสบเองเสี่ยงอะไรบ้าง
อักเสบลึกขึ้น สิวโตเป็นก้อนทำไมแรงบีบทำให้ผนังรูขุมขนด้านล่างแตก หนองและสารอักเสบรั่วลงชั้นหนังแท้ ร่างกายต้องส่งเซลล์มาจัดการมากขึ้น ตุ่มจึงบวมโตและเจ็บกว่าเดิมสังเกตหลังบีบ 1–2 วัน ตุ่มแดงกว้างขึ้น คลำได้ก้อนแข็งใต้ผิว
รอยแดง รอยดำหลังสิวทำไมยิ่งอักเสบมากและนาน เส้นเลือดฝอยยิ่งขยาย และเซลล์สร้างเม็ดสียิ่งถูกกระตุ้น ผิวคนเอเชียเกิดรอยดำง่ายเป็นพิเศษระยะเวลาบางคนใช้เวลา 3–6 เดือนหรือนานกว่านั้นกว่ารอยจะจาง
หลุมสิวและแผลเป็นทำไมการอักเสบที่ลงลึกทำลายคอลลาเจนใต้ผิว เมื่อหายร่างกายสร้างคอลลาเจนมาทดแทนไม่พอ ผิวจึงยุบ บางคนกลับสร้างมากเกินจนเป็นแผลเป็นนูนข้อควรรู้หลุมสิวไม่หายเอง รักษาให้ตื้นขึ้นได้ แต่ยากกว่าป้องกัน
ติดเชื้อแทรกทำไมมือ เล็บ และที่กดสิวที่ไม่สะอาดพาเชื้อแบคทีเรียเข้าแผลเปิดอาการเตือนบวมแดงลามกว้าง ร้อน ปวดตุบ ๆ มีไข้ ควรรีบพบแพทย์
บริเวณสามเหลี่ยมรอบจมูกทำไมเป็นจุดที่เส้นเลือดดำเชื่อมต่อลึกเข้าไปด้านใน ถ้าติดเชื้อรุนแรงตรงนี้ต้องระวังเป็นพิเศษข้อควรรู้เกิดน้อยมาก แต่เป็นอีกเหตุผลที่ไม่ควรบีบสิวอักเสบบริเวณจมูกและริมฝีปากบน
ถ้าสิวที่บีบไปแล้ว บวมแดงลามกว้างขึ้น ปวดมาก หรือมีไข้ ควรรีบพบแพทย์ครับ
สิวขึ้นแล้ว ระหว่างนี้ควรทำยังไง
ไม่บีบ ไม่แกะ ไม่ใช้เข็มเจาะเองทำไมสิวอักเสบส่วนใหญ่ยุบเองได้ใน 1–2 สัปดาห์ถ้าปล่อยไว้ การบีบมักยืดเวลาออกไปลองปรับถ้าเผลอจับบ่อย ใช้แผ่นแปะสิวปิดไว้ ช่วยกันมือได้ดี
ล้างหน้าเบา ๆ วันละ 2 ครั้งทำไมการขัดหรือสครับไปเสียดสีตุ่มที่อักเสบอยู่ ทำให้แดงและเจ็บมากขึ้นลองปรับใช้โฟมหรือเจลล้างหน้าอ่อนโยน ซับให้แห้ง ไม่ถูแรง
แต้มยาสิวให้ถูกตัวทำไมBenzoyl peroxide ช่วยลดเชื้อและการอักเสบ ส่วน Adapalene ช่วยลดการอุดตัน ทั้งคู่ต้องใช้ต่อเนื่องจึงเห็นผลข้อควรรู้ช่วงแรกอาจแห้งหรือแสบเล็กน้อย เริ่มจากทาวันเว้นวันหรือทาเฉพาะจุด
ประคบเย็นถ้าบวมเจ็บทำไมความเย็นช่วยลดบวมและปวดชั่วคราวลองปรับห่อน้ำแข็งด้วยผ้าสะอาด ประคบครั้งละไม่เกิน 5–10 นาที
ทากันแดดทุกวันทำไมแดดกระตุ้นเม็ดสี ทำให้รอยดำหลังสิวเข้มขึ้นและจางช้าลองปรับเลือกเนื้อบางเบา ไม่อุดตัน ทาทุกเช้าแม้อยู่ในร่ม
รักษาที่ต้นเหตุทำไมถ้าสิวอักเสบขึ้นใหม่ทุกสัปดาห์ การตามแต้มทีละเม็ดไม่พอ ต้องใช้ยาที่คุมการเกิดสิวทั้งหน้าลองปรับให้หมอดูว่าควรใช้ยาทา ยากิน หรือรักษาร่วมกัน
สิวแบบไหนที่ควรให้หมอดูแล
ที่คลินิก หมอจะดูก่อนว่าเป็นสิวชนิดไหน สิวอุดตันบางชนิดหมอกดให้ได้ด้วยเครื่องมือที่สะอาด ส่วนสิวอักเสบเม็ดใหญ่ หมออาจพิจารณาฉีดยาลดการอักเสบเฉพาะจุด ร่วมกับยาทาหรือยากินตามความเหมาะสมของแต่ละคนครับ
สิวอุดตันกับสิวอักเสบต่างกันตรงที่ สิวอุดตันยังไม่มีการอักเสบ หมอจึงกดเอาก้อนไขมันออกได้ด้วยเครื่องมือปลอดเชื้อ โดยไม่ทำลายผิว ส่วนสิวอักเสบ เป้าหมายคือลดการอักเสบให้เร็วที่สุด เพื่อไม่ให้ทิ้งรอยและหลุม
- สิวอักเสบเม็ดใหญ่ เป็นก้อน หรือเจ็บมาก
- ขึ้นซ้ำที่เดิมบ่อย ๆ
- เริ่มเห็นรอยหลุมหรือรอยดำมากขึ้น
- ดูแลเองถูกวิธีมา 2–3 เดือนแล้วยังไม่ดีขึ้น
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
สิวมีหัวหนองขาว ๆ แล้ว กดได้ไหม?ไม่แนะนำให้กดเองครับ แม้จะเห็นหัวหนอง แต่การอักเสบยังอยู่ลึกกว่านั้น การบีบอาจทิ้งรอยดำและหลุมได้ ถ้าเม็ดใหญ่หรือเจ็บ ให้หมอประเมินจะดีกว่า
กดสิวอุดตันเองได้ไหม?ถ้ากดแล้วไม่ออกง่าย ๆ ควรหยุดครับ การใช้แรงมากหรืออุปกรณ์ที่ไม่สะอาดทำให้อักเสบตามมาได้ ทางที่ดีคือใช้ยาที่ช่วยลดการอุดตันต่อเนื่อง หรือให้หมอกดให้
บีบสิวไปแล้ว ควรทำยังไงต่อ?ทำความสะอาดบริเวณนั้นเบา ๆ ไม่บีบซ้ำ ไม่แกะสะเก็ด และทากันแดดเพื่อลดรอยดำ ถ้าบวมแดงลาม ปวดมากขึ้น หรือมีไข้ ควรมาพบแพทย์ครับ
ฉีดสิวคืออะไร ช่วยยังไง?คือการฉีดยาลดการอักเสบปริมาณน้อยเข้าไปในตุ่มสิวโดยตรง ช่วยให้สิวก้อนหรือสิวอักเสบเม็ดใหญ่ยุบเร็วขึ้น มักเห็นผลภายใน 1–3 วัน เหมาะกับสิวที่ต้องการให้หายเร็วหรือเจ็บมาก หมอจะประเมินก่อนว่าเหมาะไหม
ใช้ยาสีฟันหรือน้ำมะนาวแต้มสิวได้ไหม?ไม่แนะนำครับ ทั้งสองอย่างระคายเคืองผิว ทำให้แสบแดง และทิ้งรอยดำได้มากกว่าเดิม
หมอซันฝากไว้ถ้าสิวอักเสบขึ้นบ่อยจนต้องคอยบีบ แปลว่าควรรักษาที่ต้นเหตุแล้วครับ มาให้หมอดูชนิดสิวและวางแผนรักษา จะช่วยลดโอกาสเกิดรอยดำและหลุมสิวได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
#สิวอักเสบห้ามกด
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล