"ทายาสิวมาหลายเดือนแล้ว ทำไมไม่ดีขึ้นเลย" ถ้าเป็นแบบนี้ ลองถามตัวเองก่อนว่าที่ขึ้นอยู่เป็นสิวจริงหรือเปล่าครับ
ตุ่มบางชนิดหน้าตาคล้ายสิวมาก แต่เกิดจากยีสต์ เชื้อรา หรือไรขน ซึ่งยาสิวทั่วไปไม่ได้ช่วย บางครั้งยังทำให้แย่ลงด้วย
- ตุ่มคล้ายสิวที่ไม่ตอบสนองต่อยาสิว อาจเกิดจากยีสต์ (Malassezia) เชื้อรา หรือไรขน (Demodex)
- แต่ละสาเหตุรักษาต่างกัน ถ้าใช้ยาไม่ตรงชนิด อาการจะไม่ดีขึ้น
- การขูดผิวตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ช่วยหาเชื้อได้ระหว่างตรวจ ใช้เวลาไม่นาน
ทำไมทายาสิวแล้วไม่ดีขึ้น
ยาสิวส่วนใหญ่ออกแบบมาเพื่อลดการอุดตัน ลดเชื้อแบคทีเรีย และลดการอักเสบในรูขุมขน แต่ถ้าตุ่มเกิดจากยีสต์ เชื้อรา หรือไรขน ยาเหล่านี้จะไม่ตรงจุด
ที่เจอบ่อยในคลินิกคือ คนไข้ใช้ยาปฏิชีวนะหรือครีมสเตียรอยด์มานาน ซึ่งอาจทำให้ยีสต์และเชื้อราเติบโตได้ดีขึ้น ตุ่มจึงยิ่งเห่อครับ
สิวยีสต์ (Malassezia folliculitis)
เกิดจากยีสต์ที่อาศัยอยู่บนผิวตามปกติ เติบโตมากเกินไปในรูขุมขน มักเห็นเป็นตุ่มเล็ก ๆ ขนาดใกล้เคียงกัน คัน ขึ้นที่หน้าผาก หลัง หน้าอก โดยเฉพาะเวลาเหงื่อออกมาก อากาศร้อนชื้น
หมอเขียนเรื่องนี้ไว้ละเอียดในบทความ "สิว หรือ สิวเชื้อรา? ตุ่มคันที่หน้าผากและหลัง ดูยังไงไม่สับสน" ครับ
เชื้อราทำให้เกิดสิวได้ไหม
เชื้อรากลุ่มเดียวกับที่ทำให้เกิดกลาก ขึ้นที่ใบหน้าได้เช่นกัน บางครั้งเห็นเป็นตุ่มแดงหรือตุ่มหนองคล้ายสิว มักมีขอบแดงชัด ขุยลอก และคัน
ที่พบบ่อยคือคนที่ทาครีมสเตียรอยด์ที่ใบหน้าเอง ผื่นจะดูจางลงชั่วคราว แล้วกลับมาเห่อหนักกว่าเดิม เมื่อหยุดทา
ไรขน (Demodex) กับสิว
ไรขนเป็นสัตว์ตัวเล็กมากที่อาศัยในรูขุมขนของคนทั่วไปอยู่แล้ว แต่ถ้ามีจำนวนมากเกินไป อาจทำให้เกิดตุ่มแดง ตุ่มหนองเล็ก ๆ ผิวแดง แสบ หรือคัน มักเป็นที่แก้ม จมูก และรอบปาก
สิวแต่ละแบบต่างกันยังไง
ตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ทำยังไง
หมอจะขูดผิวหรือตุ่มบริเวณที่สงสัยเบา ๆ แล้วนำไปดูใต้กล้องจุลทรรศน์ในห้องตรวจ ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ และรู้ผลได้ระหว่างตรวจ ทำให้เลือกยาได้ตรงกับเชื้อที่พบ
เมื่อไรควรมาตรวจ
- ทายาสิวถูกวิธีมา 2–3 เดือนแล้วไม่ดีขึ้น
- ตุ่มคันมากกว่าเจ็บ หรือเห่อเวลาเหงื่อออก
- ตุ่มเล็กขนาดเท่า ๆ กันที่หน้าผาก หลัง หรือหน้าอก
- เคยทาครีมสเตียรอยด์เองแล้วผื่นกลับมาหนักขึ้น
คำถามที่คนไข้ถามบ่อย
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล








