คลินิกผิวหนังหมอวสุชล
คลินิกผิวหนังหมอวสุชล นัดหมายทาง LINE
สิว & รูขุมขน

สิวรักษาไม่หาย อาจเป็นสิวยีสต์ เชื้อรา หรือไรขน ตรวจได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์

นพ.วสุชล ชัยชาญ · ว.48814หมอผิวหนัง (ตจวิทยา) · คลินิกผิวหนังหมอวสุชล พะเยาอัปเดต พ.ย. 2569 · อ่าน 6 นาที
เชื้อราทำให้เกิดสิวได้จริงไหม
ภาพประกอบจากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล พะเยา · แตะที่ภาพเพื่อขยาย

"ทายาสิวมาหลายเดือนแล้ว ทำไมไม่ดีขึ้นเลย" ถ้าเป็นแบบนี้ ลองถามตัวเองก่อนว่าที่ขึ้นอยู่เป็นสิวจริงหรือเปล่าครับ

ตุ่มบางชนิดหน้าตาคล้ายสิวมาก แต่เกิดจากยีสต์ เชื้อรา หรือไรขน ซึ่งยาสิวทั่วไปไม่ได้ช่วย บางครั้งยังทำให้แย่ลงด้วย

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
  • ตุ่มคล้ายสิวที่ไม่ตอบสนองต่อยาสิว อาจเกิดจากยีสต์ (Malassezia) เชื้อรา หรือไรขน (Demodex)
  • แต่ละสาเหตุรักษาต่างกัน ถ้าใช้ยาไม่ตรงชนิด อาการจะไม่ดีขึ้น
  • การขูดผิวตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ช่วยหาเชื้อได้ระหว่างตรวจ ใช้เวลาไม่นาน

ทำไมทายาสิวแล้วไม่ดีขึ้น

ยาสิวส่วนใหญ่ออกแบบมาเพื่อลดการอุดตัน ลดเชื้อแบคทีเรีย และลดการอักเสบในรูขุมขน แต่ถ้าตุ่มเกิดจากยีสต์ เชื้อรา หรือไรขน ยาเหล่านี้จะไม่ตรงจุด

ที่เจอบ่อยในคลินิกคือ คนไข้ใช้ยาปฏิชีวนะหรือครีมสเตียรอยด์มานาน ซึ่งอาจทำให้ยีสต์และเชื้อราเติบโตได้ดีขึ้น ตุ่มจึงยิ่งเห่อครับ

สิวยีสต์ (Malassezia folliculitis)

ยีสต์ทำให้เกิดสิวผดได้จริงไหม
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย

เกิดจากยีสต์ที่อาศัยอยู่บนผิวตามปกติ เติบโตมากเกินไปในรูขุมขน มักเห็นเป็นตุ่มเล็ก ๆ ขนาดใกล้เคียงกัน คัน ขึ้นที่หน้าผาก หลัง หน้าอก โดยเฉพาะเวลาเหงื่อออกมาก อากาศร้อนชื้น

หมอเขียนเรื่องนี้ไว้ละเอียดในบทความ "สิว หรือ สิวเชื้อรา? ตุ่มคันที่หน้าผากและหลัง ดูยังไงไม่สับสน" ครับ

เชื้อราทำให้เกิดสิวได้ไหม

เชื้อรากลุ่มเดียวกับที่ทำให้เกิดกลาก ขึ้นที่ใบหน้าได้เช่นกัน บางครั้งเห็นเป็นตุ่มแดงหรือตุ่มหนองคล้ายสิว มักมีขอบแดงชัด ขุยลอก และคัน

หมอซันเล่าเคส เชื้อราที่ใบหน้า ก่อนและหลังรักษา
เคสจริงในคลินิก: ผื่นเชื้อราที่ใบหน้า ก่อน–หลังรักษา (ได้รับอนุญาตแล้ว) · แตะเพื่อขยาย

ที่พบบ่อยคือคนที่ทาครีมสเตียรอยด์ที่ใบหน้าเอง ผื่นจะดูจางลงชั่วคราว แล้วกลับมาเห่อหนักกว่าเดิม เมื่อหยุดทา

ไรขน (Demodex) กับสิว

ทำไมไรขนทำให้เกิดสิว
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย

ไรขนเป็นสัตว์ตัวเล็กมากที่อาศัยในรูขุมขนของคนทั่วไปอยู่แล้ว แต่ถ้ามีจำนวนมากเกินไป อาจทำให้เกิดตุ่มแดง ตุ่มหนองเล็ก ๆ ผิวแดง แสบ หรือคัน มักเป็นที่แก้ม จมูก และรอบปาก

ภาพไรขน (Demodex) จากกล้องจุลทรรศน์
ภาพไรขนที่ตรวจพบจากกล้องจุลทรรศน์ในคลินิก · แตะเพื่อขยาย

สิวแต่ละแบบต่างกันยังไง

สิวทั่วไป vs สิวยีสต์ แตกต่างกันอย่างไร
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย
สิวทั่วไป
หน้าตาสิวอุดตัน ตุ่มแดง ตุ่มหนองหลายขนาด
อาการเจ็บมากกว่าคัน
รักษายาลดการอุดตัน ยาลดเชื้อแบคทีเรีย
สิวยีสต์
หน้าตาตุ่มเล็กขนาดเท่า ๆ กัน ไม่ค่อยมีสิวอุดตัน
อาการคัน เห่อเวลาเหงื่อออก
รักษายาต้านเชื้อรา
เชื้อรา (กลาก)
หน้าตาผื่นแดงขอบชัด มีขุย อาจมีตุ่ม
อาการคัน ขยายออกเรื่อย ๆ
รักษายาต้านเชื้อรา
ไรขน
หน้าตาตุ่มเล็ก ผิวแดง ที่แก้ม จมูก
อาการแสบ คัน ผิวระคายง่าย
รักษายาลดไรขนตามแพทย์สั่ง

ตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ทำยังไง

กล้องจุลทรรศน์บนโต๊ะหมอ ใช้ทำอะไรได้บ้าง
โพสต์ความรู้จากคลินิกผิวหนังหมอวสุชล · แตะเพื่อขยาย

หมอจะขูดผิวหรือตุ่มบริเวณที่สงสัยเบา ๆ แล้วนำไปดูใต้กล้องจุลทรรศน์ในห้องตรวจ ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ และรู้ผลได้ระหว่างตรวจ ทำให้เลือกยาได้ตรงกับเชื้อที่พบ

เส้นใยเชื้อราจากการตรวจ KOH ใต้กล้องจุลทรรศน์
เส้นใยเชื้อราที่ตรวจพบจากการขูดผิวตรวจ (KOH) ด้วยกล้องจุลทรรศน์ในคลินิก · แตะเพื่อขยาย

เมื่อไรควรมาตรวจ

  • ทายาสิวถูกวิธีมา 2–3 เดือนแล้วไม่ดีขึ้น
  • ตุ่มคันมากกว่าเจ็บ หรือเห่อเวลาเหงื่อออก
  • ตุ่มเล็กขนาดเท่า ๆ กันที่หน้าผาก หลัง หรือหน้าอก
  • เคยทาครีมสเตียรอยด์เองแล้วผื่นกลับมาหนักขึ้น

คำถามที่คนไข้ถามบ่อย

สิวยีสต์ติดต่อไหม?โดยทั่วไปไม่ติดต่อครับ ยีสต์ชนิดนี้อยู่บนผิวทุกคนอยู่แล้ว แต่จะก่อปัญหาเมื่อเติบโตมากเกินไป
ซื้อยาฆ่าเชื้อรามาทาเองได้ไหม?ไม่แนะนำครับ เพราะถ้าไม่ใช่เชื้อราจริงจะไม่ได้ผล และครีมบางชนิดที่ขายมีสเตียรอยด์ผสม อาจทำให้แย่ลง ควรตรวจให้รู้ชนิดก่อน
ตรวจกล้องจุลทรรศน์เจ็บไหม?ส่วนใหญ่ไม่เจ็บครับ เป็นการขูดผิวเบา ๆ ตรงตุ่มหรือผื่น ใช้เวลาไม่นาน
หมอซันฝากไว้ถ้าสิวรักษาไม่หายสักที อย่าเพิ่งเปลี่ยนยาไปเรื่อย ๆ ครับ มาให้หมอตรวจดูก่อนว่าเป็นสิวชนิดไหน เพราะถ้ารู้สาเหตุ การรักษาจะตรงจุดและเห็นผลเร็วขึ้นมาก
#สิวยีสต์ สิวเชื้อรา ไรขน

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ การรักษาขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล

ไม่เจออาการของคุณ?ส่งรูปและเล่าอาการทาง LINE หมอจะแนะนำว่าควรมาตรวจไหม
ทัก LINE ถามหมอ